Τελειώνει το καλοκαίρι, ας κάνω λοιπόν σήμερα μια αναφορά στα βιβλία που συντρόφεψαν το τελευταίο μέρος των φετινών μου διακοπών.

Ξεκινάω από το μικρό διαμαντάκι του Γιάννη Ευσταθιάδη, “Δωμάτιο Παντού” από τις εκδόσεις Μελάνι. Τι εστί ο Γ. Ευσταθιάδης νομίζω το ξέρουμε όλοι – η αισθητική του και η ποιότητα της γραφής του είναι πραγματική όαση στη βάρβαρη εποχή μας. Και αυτό το βιβλίο δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση, δέκα μικρές ιστορίες για μοναχικούς ανθρώπους αφήνουν να ξεπηδήσουν από το χαρτί εικόνες μοναδικά κομψές. Οι ήρωες του είναι μοναχικοί αλλά όχι μόνοι, δεν προκαλούν τον οίκτο αλλά τον σεβασμό. Ολες οι ιστορίες ειναι σύντομες, ζωντανές και προκαλούν σκέψεις και στοχασμούς βαθείς στον ευτυχή αναγνώστη.

Διάβασα επίσης το “Το Ημερολόγιο ενός Τιμονιέρη – Αθησαύριστα Πεζογραφήματα και Ποιήματα” του αγαπημένου μου Νίκου Καββαδία από τις εκδόσεις Αγρα. Εντάξει, είναι πολύ ωραίο που κυκλοφορεί μία ακόμη έκδοση με έργα του “Μαραμπού” – μας άφησε τόσο μικρό έργο άλλωστε…. Η λογοτεχνική αξία ωστόσο του περιεχομένου είναι νομίζω χαμηλή. Τα περισσότερα έργα ανήκουν στην νεότητα του ποιητή και είχαν δημοσιευθεί σκόρπια σε έντυπα της εποχής. Η πλειονότητα των ποιημάτων μακράν απέχει από τα αριστουργήματα που έχουμε όλοι σιγιψυθυρίσει (μου άρεσε ωστόσο η “Kasbah”), τα πεζογραφήματα δε, με την φωτεινή εξαίρεση του ομώνυμου με τον τίτλο του βιβλίου, μάλλον αδιάφορα. Συλλεκτική πάντως η αξία του βιβλίου, άξιζε η έκδοση.

Διάβασα και ένα ακόμη σύγγραμμα με αναφορές στην εποχή της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου (κάθε άνθρωπος έχει κολλήματα!!), το βιβλίο “Τρεις Μορφές της Αντίστασης” του Απόστολου Στρογγύλη απο τις εκδόσεις Φιλίστωρ. Ο Φιλίστωρ μας έχει δώσει κατά καιρούς πολύ ωραία βιβλία γαι την συγκεκριμένη εποχή, αλλα το συγκεκριμένο πραγματικά δεν κατάλαβα σε ποιούς απευθύνεται. Το σκεπτικό του είναι να παρουσιάσει τρεις μορφές της Εθνικής Αντίστασης με κοινή καταγωγή, την περιοχή της Θεσσαλίας. Ο συγγραφέας λοιπόν κάνει τρεις συντομότατες αναφορές στους Στέφανο Σαράφη, Κώστα Καρτάλη και Κώστα Καραγιώργη. Κατ’ αρχήν, οποιοσδήποτε έχει στοιχειώδες ενδιαφέρον για την εποχή γνωρίζει για τον στρατηγό Σαράφη περισσότερα απο όσα αναφέρει ο συγγραφέας στην σύντομη και επιφανειακή αναφορά του. Το ίδιο ισχύει νομίζω και για τον Κώστα Καραγιώργη, από τα σημαντικότερα στελέχη της Ελληνικής Αριστεράς μέχρι την εκ των έσω εξόντωση του (πολύ πιο καλή εικόνα για τον συγκεκριμένο πάντως θα αποκομίσει ο αδαής αναγνώστης εάν διαβάσει το καλό μυθιστόρημα του Φύσσα “Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος” όπου υπάρχει ολόκληρη η συνταρακτική απολογία του Καραγιώργη – περισσότερα για αυτό το βιβλίο στο ωραίο ποστ του librofilo). Το κείμενο για τον Καρτάλη έχει κάποια μεγαλύτερη σημαντικότητα γιατί αναφέρει λιγότερο γνωστά στοιχεία για αυτόν το προοδευτικό, αστό πολιτικό που δυστυχώς έφυγε νωρίς.

Δύο πολύ ευχάριστα απογεύματα πέρασα με το βιβλίο της Χρύσας Δημουλίδου, “Μην Πυροβολείτε τη Νύφη” από τις εκδόσεις Λιβάνη. Το βρήκα τυχαία στην βιβλιοθήκη του ξενώνα όπου έμενα και μπορώ να πω, χωρίς τύψεις, ότι το απόλαυσα! Το βιβλίο έιναι ένα κλικ πάνω από τις στήλες των περιοδικών τύπου “Αχ, κυρία Λίτσα μου, ο άντρας μου αργεί τα βράδια, πάντα λέει ότι έχει δουλειά, γκρινιάζει συνέχεια….μήπως με απατά?” Αναφέρεται στην ιστορία μιας απόλυτα καθημερινής γυναίκας που δεν της λείπει τίποτε παρά μόνο η κοινωνική καταξίωση του γάμου! Και, όταν την κατακτά, συνειδητοποιεί την ματαιότητα του πράγματος…..βιβλίο με ήρωες τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας, απλή ευχάριστη γραφή και βέβαια super happy end! Ας το διαβάσει οποιαδήποτε φίλη αισθάνεται εγκλωβισμένη στους κοινωνικούς καθωσπρεπισμούς, θα βοηθήσει. Τα εκτιμώ κάτι τέτοια βιβλία γιατί φέρνουν στον κόσμο του βιβλίου νέους αναγνώστες……

Αφησα για το τέλος το βιβλίο που με εντυπωσίασε περισσότερο. Δεν είμαι ο καλύτερος γνώστης της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, αλλά το βιβλίο “Σε τόπο αδέσμευτο ” της Μαριάννας Τυρέα – Χριστοδουλίδου (από τις εκδόσεις Ζαχαρόπουλος) με ενθουσίασε. Ενα βιβλίο μαγευτικό, σαν το Βolero του Ravel…..ξεκινάει αργά, χαμηλά, ρυθμικά και σιγά σιγά απογειώνεται σε ένα παρατεταμένο κρεσσέντο που οδηγεί στην κορύφωση. Η συγγραφέας μας περιγράφει την πορεία ζωής μιας τυπικής ελληνικής επαρχιακής οικογένειας κάπου λίγο μετά τον πόλεμο – άγχη, μιζέρια, φόβος, διαρκής προσπάθεια για καλυτέρευση της ζωής. Γρήγορα αναδεικνύεται η μορφή της Ματούλας, της μεγαλύτερης κόρης, πάντα προσπαθώντας να επιβιώσει στις αλλαγές, να βοηθήσει, να κρατήσει ισορροπίες αλλά και να προχωρήσει μπροστά. Μια ζωή γεμάτη προβλήματα και απογοητεύσεις που όμως οδηγεί στην αυτογνωσία, στην κατάκτηση της πραγματικής ελευθερίας. Εξαιρετική βρήκα την εναρμόνιση των ηρώων με το ιστορικό πλαίσιο της εποχής και βαθιά ανθρώπινους τους χαρακτήρες. Από ένα σημείο και μετά το βιβλίο σε παρασύρει στο ρυθμό του, δύσκολα το αφήνεις από τα χέρια. Αρκεί κανείς να ξεπεράσει την αργή και ίσως λίγο άχρωμη αρχή.

Αυτά……ένα – δυο ακόμη βιβλία που με προβλημάτισαν αυτό το καλοκαίρι θα τα δούμε σε ξεχωριστά ποστ.