un escritor de puta madre
uno libro con grande cojones
Archive for category ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
cojones, cojones
Sep 14
“Στο παρελθόν συνήθιζα να λέω ότι το 95% του χρόνου μου το ξοδεύω στο γράψιμο και ένα σκάρτο 5% στην προώθηση των βιβλίων μου. Μετά λύπης μου πρέπει να παραδεχθώ ότι σήμερα η αναλογία αυτή είναι 60/40 τουλάχιστο.
Δεν μπορώ πλέον να βασιζομαι μόνο στον εκδότη και τον ατζέντη μου. Η διαφήμιση δεν είναι άλλωστε η δουλειά τους. Δεν έχουν το χρόνο και τα χρήματα για αυτό, ούτε βέβαια το δημιουργικό πνεύμα που απαιτείται.
Η δουλειά αυτή είναι πλέον δικιά μας. Των συγγραφέων. Πάνε οι εποχές του χαρτοπόντικα-συγγραφέα που το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να μουτζουρώνει χαρτιά. Αν θέλουμε να δώσουμε στα λατρεμένα μας δημιουργήματα μία σοβαρή ευκαιρία να λάμψουν, πρέπει να βγούμε έξω, στον πραγματικό αδυσώπητο κόσμο, και να ουρλιάξουμε για αυτό.”
Αν έχουν απομείνει τίποτα περιστασιακοί επισκέοτες αυτού εδώ του μπλογκ, θα έχουν (μετά μεγάλης λύπης τους, είμαι σίγουρος!!!) διαπιστώσει ότι το λαμπρό πνεύμα του nuwanda πλέον απουσιάζει οριστικά(??).
Αυτό οφείλεται βασικά στην έλλειψη χρόνου λόγω παράλληλης υλοποίησης άλλων, υψηλοτάτου(!!!) ενδιαφέροντος οικογενειακών επιχειρηματικών πρότζεκτ – αλλά και σε έναν άλλο βασικότατο λόγο: στην βαρεμάρα που νοιώθω πλέον όταν η κουβέντα έρχεται σε θέματα παραδοσιακής λογοτεχνίας και στην γλυκανάλατη κριτική αυτης…
Πάντοτε με ενδιέφερε η μεγάλη, παγκόσμια κοινωνική εικόνα και οι μεταβολές αυτής – και όχι φυσικά η βαρετή καταγραφή σχολίων γύρω απλώς από το αν είναι καλό ή όχι ένα βιβλίο. Για περίπου δυο χρόνια το έβρισκα πολύ ενδιαφέρον να περνάω τις αιρετικές απόψεις μου χρησιμοποιώντας ως “μέσο” καλύτερα ή χειρότερα λογοτεχνήματα (που στο κάτω-κάτω αποτελούν κοινά σημεία αναφοράς της μεγάλης μαζας). Σήμερα, τον Μάρτιο του 2009, το βρίσκω τόσο ενδιαφέρον όσο “το να παρακολουθείς το χρώμα που στεγνώνει στον τοίχο!!”. Things change….
Επανέρχομαι όμως έτσι, ουρανοκατέβατα, γιατί διάβασα το “Killing Rommel” του Πρέσσφιλντ. Εντάξει, μου άρεσε – κυρίως γιατί με ενδιαφέρει η εποχή. Το βρήκα άλλωστε και καλογραμμένο, και ακριβές. Αλλού όμως είναι το κόλπο….
…ειναι στην φοβερή “εξομολογηση” του Πρέσσφιλντ (που δεν είναι και κατιμάς, έτσι δεν έιναι?) στο site του βιβλίου, απόσπασμα από την οποία παραθέτω στο ξεκίνημα του post.
Τι λέει με λίγα λόγια ο φοβερος κ. Πρέσφιλντ? Οτι οι εποχές άλλαξαν κι ότι, αφου είδε κι αποείδε όταν τα τελευταία του τρία βιβλία “came and went without anyone even knowing they were there”, αποφάσισε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του!
Τι σημαίνει αυτό? Μα, πολύ απλά, ότι αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τα καλούδια της εποχής – internet, video, youtube, blogs!!! Διαβάστε:
“I’ll make three videos — a 30-second, a three-minute and a ten-minute. The :30 we’ll use as a TV commercial. We’ll post all three on YouTube and on my brand-new all-Rommel website. I’ll e-mail links to every book site and blog, every WWII fan site, every history, truck, weapon, dune buggy and hardware place on the web that I can find. I’ll use MySpace, I’ll use Facebook. Doubleday will post the videos on their own site; they use them with their sales force, with the chain bookstores. We’ll send them overseas. We’ll hope the pieces are fun enough or interesting enough that people will click the Send to a Friend button.”
Θεός ο Πρέσφιλντ? Και που είστε ακόμη…
“Are you a writer? Does this fix sound familiar to you? Feel free to use me as the parakeet in the coal mine. Do it better and smarter than I did. Say you’ve got a cookbook coming out. Why not rent a stage-set like Emeril’s or Rachael Ray’s and shoot a three-minute video for YouTube, with you whipping up your trademark dish? Got a celebrity friend? Rope her or him into appearing with you. That’s entertainment!”
Να τα διαβάζουν αυτά οι εγχώριες λογοτεχνικές ντίβες με τις ξυνισμένες φάτσες και τα ψευτο-αριστερά προφίλ, που νομίζουν ακόμη ότι κάτι κάνουν επειδή τεμπελχανιάζουν καπνίζοντας το τσιμπούκι τους στο Φίλιον και γράφοντας παπαριές (“λογοτεχνικούς αυνανισμούς” που λεέι κι ο Κονιδάρης)!!!! Και που, αν τους βγάλεις στα προβλήματα της πραγματικής ζωής, θα πάθουν πάρκινσον και αλτσχάιμερ πακέτο μέσα σε μιά ώρα!!!
Και ξέρετε και για ποιόν ακόμη λόγο είμαι πολύ χαρούμενος? Μα γιατί, εγώ, αυτά τα έλεγα τον Νοέμβριο του 2006!!! Τί έλεγα?
“Απαραίτητο εργαλείο για την υλοποίηση μιας οποιασδήποτε διεθνούς στρατηγικής είναι πλέον το web. Αρκετοί νέοι έλληνες συγγραφείς έχουν ήδη ανοίξει πολύ όμορφα blogs και μπράβο τους. Το επόμενο βήμα σαφώς και θα μπορούσε να είναι ένα αγγλόφωνο blog (ή άλλη γλώσσα κατά περίπτωση) και η σταδιακή δημοσίευση μικρών μεταφρασμένων κειμένων ως teasers. Επίσης θα μπορούσε να είναι η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που δίνουν το u-tube και το myspace, το podcasting και το videocasting (σας φαίνεται πολύ παράξενο ένα βιντεάκι με τον συγγραφέα να διαβάζει κομμάτια από το έργο του – ή ένα πρωτότυπο trailer που θα διαφημίζει έξυπνα το βιβλίο?)”
Είμαι Θεός, το ξέρω!!
Καλός μαθητής ο φουκαράς ο Στήβεν!!! (ρε μπας και με αντέγραψε, να ζητήσω δικαιώματα? 
)
“Τα λάφυρα της Γιάλτας” του Μάικλ Ντομπς. Πωπω τι βιβλίο, με κάτι αρχίδια να….
Ο συγγραφέας γράφει την δική του εκδοχή για το πως εξελίχθηκε η διάσκεψη που μοίρασε τον κόσμο. Παιρνει τους 3 ηγέτες & τους συν αυτώ και τους “ξεσκίζει” στην κυριολεξία. Αναδεικνύει μαεστρικά εμμονές, πάθη, τακτικές, φόβους, μετατρέπει τα ιερά τέρατα σε ανθρώπους της διπλανής πόρτας.
Συγκλονιστικό το αποτέλεσμα για τα γούστα μου, ανασύνθεση ψηφίδα-ψηφίδα της ιστορίας μέ μοναδικό υλικό την α-τελή (και α-σθενή) ανθρώπινη φύση.
Δεν με ενδιαφέρει πόσο κοντά στην πραγματικότητα είναι το τελικό αποτέλεσμα, γουστάρω τρελά που αυτός ο ανθρωπάκος δεν φοβάται να μεταχειριστεί τα πιο επικίνδυνα υλικά για να στηρίξει τα πιστεύω του.
Ποιά έιναι αυτά? Μα ότι ο Ουίνστων, against all odds, έκανε το καλύτερο που μπορουσε σαν πατριώτης και σαν άνθρωπος στην Γιάλτα. Οι άλλοι δύο όμως, που τα είχαν ήδη ψιλοβρεί, τον αγνόησαν – το κρίμα στο λαιμό τους…
Τρομερό βιβλίο, απο αυτά που με κάνουν να ξαναπιστεύω στην δύναμη των λέξεων.
Respect Mr. Dobbs, you certainly deserve to wear writer’s pants….
Τι, μονο ο Νικος θα ανεβαζει βιντεακια με την αποψη του? ….Ζηλεψα και εγω, τι κακομαθημενο μοναχοπαιδι θα ημουν!!!
“Σταλιν” λοιπον του Εντβαρντ Ρατζινσκυ…..
……. και η αποψη του nuwanda on camera !
Δεν ξερω πότε θα το ξανακανω, αλλα ομολογω οτι εχει πλακα….
—————-
ΥΓ. πολλα ευχαριστω στον φιλο μου Nispell για την αμεριστη συνεισφορα του σε θεματα εξοπλισμου – και βεβαια στην καλη μου Daniela για την τεχνικη βοηθεια και την…. σκηνοθεσια!!!!
“Είκοσι τρεις μαγικές εικόνες, είκοσι τρεις καταδύσεις στην Κωνσταντινούπολη της δεκαετίας του ’60, όπως την κατέγραψε ένα “τρίτο” μάτι, αυτό του John Freely, και την αποτύπωσε ο εκπληκτικός φακός του Σεντάτ Πακάι“ περιλαμβάνει το υπέροχα ποιητικό βιβλίο “Εικόνες από την Πόλη” που εκδόθηκε στα ελληνικά πέρυσι από τις εκδόσεις PRINTA.
Οσοι έχετε επισκεφθεί πραγματικά την Πόλη και έχετε καταφέρει να αφεθείτε στην μαγεία της (πέρα φυσικά από τουριστικές ατραξιόν και οράματα χαμένων πατρίδων), ίσως και να συμφωνήσετε μαζί μου ότι πρόκειται για το ωραιότερο μέρος της γης. Το πέρασμα των χρόνων βέβαια και ο αναπόφευκτος “εξευρωπαϊσμός” αλλοίωσαν με γοργούς ρυθμούς την γραφικά “πολύχρωμη” ανατολίτικη ατμόσφαιρα, ευτυχώς όμως υπάρχουν τα παλιά κείμενα και οι παλιές φωτογραφίες και μας βοηθούν ακόμη λίγο να ονειρευόμαστε.
“…..ο Freely, ένας από τους τελευταίους αναγεννησιακούς περιηγητές, σκιαγραφεί την Πόλη και, άθελα του, σκιαγραφείται και ο ίδιος. Με μεγάλη μαεστρία κάνει ισάριθμα αντιστικτικά φλας μπακ στην εποχή του Οθωμανού περιηγητή Εβλιγιά Εφέντη, παρεμβάλλοντας αποσπάσματα από τις “Ταξιδιωτικές αφηγήσεις” του που ολοκληρώθηκαν το 1680. Οι αφηγήσεις διαδέχονται η μία την άλλη και η χρυσή εποχή της οθωμανικής πρωτεύουσας αναδύεται παράλληλα με το οδοιπορικό στην ασαφή αυτή περίοδο του “εκσυγχρονισμού”, που η Πόλη αρχίζει σιγά σιγά ν’ απεκδύεται τ’ ανατολίτικα φορέματα της, για να ντυθεί το σύγχρονο ρούχο της Δύσης. Γλαφυρές, ιμπρεσιονιστικές, σουρεαλιστικές στην αντικειμενικότητα τους ιστορίες ενός κοσμοπολίτη με γούστο και πνεύμα, απελευθερωμένες από το βάρος της συναισθηματικής φόρτισης που υποβάλλουν τα σχολικά εγχειρίδια στις δύο πλευρές του Αιγαίου, μας μεταφέρουν εικόνες, μυρωδιές, φωνές και αναμνήσεις από έναν κόσμο άλλο, κι όμως οικείο. Αυτοτελή παραμύθια της Χαλιμάς, μας μεταφέρουν αυτούσια τη χαρά των συνειρμικών ανακαλύψεων, καθώς τον ακολουθούμε στις είκοσι τρεις περιπλανήσεις του, μια μέρα, έτσι, χωρίς πρόγραμμα.”
Το βιβλίο απέχει πολύ απο το να χαρακτηριστεί σύγχρονο. Οι περισσότερες σκηνές που περιγράφονται στις σελίδες του έχουν εξαφανιστεί ανεπιστρεπτί εδώ και πολλά χρόνια. Read the rest of this entry »
“Πάλι για το Μουρακάμι γράφει αυτός ρε γαμώτο?” σας ακούω να λέτε διαβάζοντας αυτό το ποστ…
Ναι ρε, πάλι για το Μουρακάμι (perpetual credit to libro)!!! Που θα βρω άλλον να γραφει τόσο ωραία για ψάρια που πέφτουν απο τον ουρανό, για ανθρώπους που μιλάνε με τις γάτες και για πέτρες που ανοίγουν μεταφυσικές εισόδους στον άλλο κόσμο? Και, όχι μόνο να μην τον παίρνουν στην πλάκα οι αναγνώστες για όλα αυτά, αλλά να τον λατρεύουν παγκοσμίως!!
(δεν είμαι κακός αλλά θα ήθελα να δω την ξυνισμένη φάτσα κάποιων (λίγων ευτυχώς) αρτηριοσκληρωτικών ελλήνων κριτικών, όταν διαβάσουν το Kafka on the Shore. Ενός πχ, που έγραφε πρόσφατα ότι μια εμβόλιμη ιστορία σε ένα επιτυχημένο αστυνομικό μυθιστόρημα είναι άσχετη με το αντικείμενο και καταστρέφει το βιβλίο. Τι θα γράψει άραγε για τις σελίδες της άκρατης στιχομυθίας του αγράμματου γέροντα και της γάτας που λατρεύει την όπερα?)
Να ξεκαθαρίσω την γνώμη μου από την αρχή: ο Μουρακάμι είναι μπροστά. Είτε γιατί ειναι ιδιοφυία, είτε γιατί ζει στο εξωτερικό και είναι ανοιχτό μυαλό, είτε γιατί κατεβαίνουν εξωγήινοι και του γράφουν τα βιβλία, ο άνθρωπος έρχεται απο το μέλλον. Απο ένα μέλλον που λέει πολύ απλά ότι ο κόσμος αλλάζει, οι άνθρωποι αλλάζουν, η λογοτεχνία αλλάζει…
Οι εποχές της εκ βάθρου διδασκαλίας και της δογματικής προσταγής πέρασαν ανεπιστρεπτί, οι συγγραφεις πλέον δεν κατέχουν την απόλυτη γνώση – την ψάχνουν Read the rest of this entry »
από τον Δημήτρη Αθηνάκη
(δια-blog-ική συνεργασία! Ο Δημήτρης πρότεινε και εγώ συμφώνησα να αναδημοσιεύσει το book attack αυτό το κείμενο, για ένα βιβλίο που του άρεσε πολύ. Δημήτρη σε ευχαριστούμε!)
————————————
“Το χειρότερο με την κόλαση δεν ήταν το πυρ το εξώτερον, το αιώνιο μαρτύριο, το να πέσεις στη δυσμένεια του Θεού ή να σε βασανίζουν τα δαιμόνια. Το χειρότερο στην κόλαση είναι το να μην ξέρεις αν βρίσκεσαι εκεί” σελ. 485 του βιβλίου
Μαζί με το “Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;”, είναι ό,τι καλύτερο διάβασα το καλοκαίρι. Ογκώδες, ακριβώς όσο το χρειαζόμαστε… Ίσως λιγότερο!
Παρατηρώ τελευταία ότι τα εξαιρετικά μυθιστορήματα που διαβάζω είναι μεγάλα σε όγκο και πυκνογραμμένα. Για παράδειγμα, αυτό για το οποίο γράφω τώρα, το προαναφερθέν, το “Σμήνος” του Σέτσινγκ, και αυτό που διαβάζω τώρα, το “Μανιφέστο της Ήττας” της Άντζελας Δημητρακάκη (αναφέρω μόνο πρόσφατα αναγνώσματα…).
Αυτό μπορεί να είναι δίκοπο μαχαίρι για έναν συγγραφέα: αφ’ ενός μπορεί να αποδεικνύει το σπάνιο τάλαντο να γράφει χωρίς συχνές “κοιλιές”, αφ’ ετέρου μπορεί να εξαντλεί αυτό το τάλαντο “εδώ”… Read the rest of this entry »
Οπως λέει και ο φίλος μου ο libro, καλά είναι τα επαγγελματικά ταξίδια γιατί διαβάζεις και κανένα βιβλίο στο αεροπλάνο…
Για να διαβάσω την “Ακτη“ του Ιαν Μακ Γιούαν χρειάστηκα ακριβώς την διάρκεια της πτήσης Αθήνα – Ζυρίχη (η alef από τη άλλη χρειάστηκε ένα απόγευμα στην Κέρκυρα!). Θα ήταν πιο κομ-ιλ-φώ ίσως να το διάβαζα πετώντας προς Αγγλία αλλά δεν προέκυψε. Οπου και αν επιλέξει όμως ο αναγνώστης να διαβάσει το βιβλίο αυτό, χαμένος δεν πρόκειται να βγεί….
Ξεκαθαρίζω από την αρχή την θέση μου: ο μεγάλος μάστορας δημιουργεί με οποιοδήποτε υλικό (ή αλλιώς: η καλή τεχνη γίνεται και με λίγα μέσα).
Είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι συγγραφείς παιδεύονται για μέρες αναζητώντας ιδέες πρωτοποριακές, χαρακτήρες εκκεντρικούς και πλοκές μή βαρετές (και πολύ καλά κάνουν!). Και μετά, έρχεται ο Μακ Γιούαν και γράφει ένα βιβλίο 219 σελίδων περιγράφοντας τις πρώτες μετά τον γάμο ώρες ενός φαινομενικά αδιάφορου ζευγαριού του 1960 – δύο ξενέρωτα πουριτανά αγγλάκια, στα είκοσι τους χρόνια, να ετοιμάζονται να περάσουν την πρώτη νύχτα τους σε ένα επαρχιακό ξενοδοχείο. No so exciting in first place, isn’t it? Read the rest of this entry »
Τον μήνα που πέρασε διάβασα αρκετά βιβλία αλλά, λίγο με το podcast, λίγο με τα σουρρεαλιστικά, δεν βρήκα χρόνο να τα γράψω. Θα μαζέψω λοιπόν 6-7 απο αυτά σε δυο πόστ και μετά θα γράψω πιο διεξοδικά για τα αναγνώσματα που με προβλημάτισαν περισσότερο.
Μια που το ποστ λοιπόν αυτό είναι κάτι σαν ανθολογία, να ξεκινήσω με ένα “ομαδικό βιβλίο”, τα “Ελληνικά Εγκλήματα” από τον Καστανιώτη. Η ιδέα ήλθε από το αντίστοιχο ιταλικό βιβλίο: δέκα ελληνες συγγραφείς γράφουν δέκα μικρές ιστορίες προσπαθώντας να αποδείξουν ότι “υπάρχει ελληνική αστυνομική λογοτεχνία“.
Ε, λοιπόν, εαν ήταν να κρίνω από αυτό βιβλίο και μόνο, εγώ θα έλεγα ότι η ελληνική αστυνομική λογοτεχνία είναι Β’ εθνικής!
Τι σημαίνει “αστυνομική λογοτεχνία” για έναν αδαή αναγνώστη σαν και εμένα? Αγωνία, ανατροπές, μυστήριο, ατμόσφαιρα, χαρακτήρες – από μακριά τα ακουμπάει το βιβλίο αυτά …..
Ο Μάρκαρης (εμφανώς η ντίβα της υπόθεσης) γράφει μια ωραια ιστορία για την Πόλη Read the rest of this entry »
Ψάχνοντας στο web βρήκα μια παλιότερη συνέντευξη του Χαρούκι Μουρακάμι από το 1997. Ξέρετε τώρα, ο συγγραφέας του περίφημου ”Κουρδιστό πουλί” που ανακάλυψε πρώτος ο librofilo και έκτοτε είναι επίτιμος καλεσμένος σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις της Ιαπωνικής πρεσβείας! (Ωραιο ποστ για τον Μουρακάμι ανέβασαν προσφατα και οι alef-moha στο golem).
Η συνέντευξη δόθηκε το 1997, λίγο μετά την μετράφραση του βιβλίου στα αγγλικά. Αυτο που με εντυπωσίασε στα λεγόμενα του συγγραφέα ήταν η άνεση στο να αποδεχθεί το πόσο διαφορετικά νιώθει σε σχέση με τους υπόλοιπους ομοεθνείς του συγγραφείς και να παραδεχθεί την διάθεση του για “απόδραση” από τον Ιαπωνικό συγγραφικό μικρόκοσμο. Παραθέτω εδώ λοιπόν μια αυθαίρετη περίληψη της συνέντευξης (μετάφραση δική μου, όλο το πρωτότυπο κείμενο εδώ).
Λέτε τα παραπάνω, αυτή δηλαδή η εξωστρεφής προσέγγιση του Μουρακάμι εν έτει 1997, να είναι άσχετη με την μεγάλη διεθνή επιτυχία που γνώρισε ο συγγραφέας τα αμέσως επόμενα χρόνια? Εγώ δεν το νομίζω… και λέω για μια ακόμη φορά προς όλους τους Ελληνες νέους και φιλόδοξους συγγραφείς: μην ασχολείστε αποκλειστικά με το πως θα επιπλεύσετε στον μίζερο αφρό της μικρής, επαρχιακής μας χώρας, αλλά με το πως θα κατακτήσετε τους μεγάλους παγκόσμιους λογοτεχνικούς ωκεανούς -και αυτό (πέρα από το συγγραφικό ταλέντο) απαιτεί συστηματική δουλειά, εξωστρέφεια, ανοιχτό μυαλό και οικουμενική θεώρηση…. (το είπε και ο Μουρακάμι άλλωστε!) Read the rest of this entry »
Πρωτογνώρισα τον Στέφαν Τσβάϊχ διαβάζοντας, έφηβος, το “Φοβερο Μυστικό”. Με είχε εντυπωσιάσει θυμάμαι η βαθιά ψυχογραφία των χαρακτήρων, ιδίως της γυναίκας ηρωίδας. Αργότερα, όταν επισκέφθηκα την Βιέννη και το Πράττερ (πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1994 στο Σαλτσμπουργκ-ΑΕΚ 0-0, το πρωτο παιχνίδι της ομάδας σε όμιλο C.L.!), διαπίστωσα πόσο οι ακριβείς περιγραφές του συγγραφέα μου είχαν εντυπωθεί στο μυαλό.
Εκτοτε διάβασα πολλά από τα βιβλία του. Ο Τσβάϊχ εγκαταστάθηκε στο μυαλό μου ως ένας μαέστρος της γραφής, λίγο παλιομοδίτης οπωσδήποτε, αλλά γεμάτος ευγένεια και διακριτικότητα, ακόμη και στις πιο διεισδυτικές του περιγραφές.
Σχετικά πρόσφατα εκδόθηκε στα ελληνικά και η αυτοβιογραφία του η όποία γράφτηκε λίγο πριν την αυτοκτονία του, το 1942. Μόλις είχε ξεσπάσει ο δεύτερος πόλεμος και ο Τσβαϊχ έπλεε σε πελάγη βαθιάς απογοήτευσης: διωγμένος (ως Εβραίος) από την Αυστρία, ανεπιθύμητος (ως Αυστριακός) στην Βρετανία, η μοναδικη του επιλογή ήταν να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή ήπειρο, κατεστραμένος και βαθιά θλιμμένος. Στην Βραζιλία όπου κατέληξε τον βρήκαν νεκρό στο κρεβάτι του μαζί με την δεύτερη γυναίκα του.
Ο Τσβάϊχ ευτύχησε(?) να γνωρίσει πολλές διαφορετικές πλευρές της ζωής: Μεγάλωσε στην αυστηρή και γεροντοκρατούμενη Βιέννη του τέλους του 19ου αιώνα, σπούδασε και ανδρώθηκε στην κοσμοπολίτικη και ακμάζουσα Ευρώπη των αρχών του εικοστού (Παρίσι, Λονδίνο), βίωσε πατριωτικά τον τρομερό πρώτο παγκόσμιο, δημιούργησε στην σύντομη ανάπαυλα του μεσοπολέμου και καταστράφηκε ολοσχερώς με τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.
Διαβάζοντας λοιπόν το βιβλίο “Ο Κοσμος του Χθες – Αναμνήσεις ενός Ευρωπαίου” (από τις εκδόσεις PRINTA), ο αναγνώστης Read the rest of this entry »
by Frida
- «Έχω μια ώρα στην διάθεση μου», σκέφτηκα. Θα παρκάρω γρήγορα και θα πάω επιτέλους να αγοράσω εκείνο το μαύρο ταγιέρ που έχω βάλει στο μάτι. Για τις γυναίκες πολλές φορές ένα τέτοιο απόκτημα μετράει όσο και ένα ευφάνταστο ανδρικό κοπλιμέντο. Τέτοια ματαιοδοξία; Ε, Ναι λοιπόν!
Άφησα το ελαφρύ αεράκι να …ελαφρύνει και την διάθεση μου και, κατευθυνόμενη στο ….κατάστημα ρούχων, προσπέρασα με γρήγορα βήματα το βιβλιοπωλείο της γειτονιάς. Όμως, κάθε νέο βήμα πιο πέρα ήταν σαν ένα υποσυνείδητο επιχείρημα υπέρ του να γυρίσω στο βιβλιοπωλείο και κατά του ματαιόδοξου ταγιέρ!
-«Εντάξει δεν θα καθυστερήσω πολύ. Μια γρήγορη ματιά στα νέα βιβλία κι έφυγα!». Σαν να ήθελα να καθησυχάσω με μια υπόσχεση το δεύτερο μισό μου, ώστε να μ’ αφήσει ήσυχη για λίγο.
Το βιβλιοπωλείο έχει τρεις ορόφους & τέτοια κατασκευή ώστε από το ισόγειο διακρίνεις τα ράφια του τρίτου ορόφου. Μπαίνοντας μέσα έκανα ότι κάνω πάντοτε, όταν πηγαίνω μόνη. Στάθηκα ακριβώς στο κέντρο και σήκωσα το βλέμμα ψηλά. Απίστευτη αίσθηση. Read the rest of this entry »
Πλίνθοι & κέραμοι…
Dec 31
Στο κλείσιμο του χρόνου λοιπόν και μέσω υποχρεώσεων και γρίπης, ας γράψω για μερικα από τα βιβλία που διάβασα τελευταία – ένα μάλλον ανομοιόμορφο συνοθύλευμα, εξ’ ου και ο τίτλος….
Ξεκινώ με “Το Τέλος Ενός Πρίγκηπος” της Κορίννα Κανούτα από τις εκδόσεις της Εστίας. Ενα βιβλίο γραμμένο στα 1918, αφηγούμενο την ζωή του πρίγκηπα Μπουρχανεντίν, αγαπημένου γιού του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ. Ενας πλήρως εξευρωπαϊσμένος Οθωμανός, λάτρης της μουσικής, ευαισθητος, ο οποίος μετά την πτώση του πατέρα του ζούσε με την οικογενεια του απομονωμένος αλλά και ανενόχλητος σε ένα παλάτι στα περίχωρα της Πόλης. Το ταραγμένο κλίμα της εποχής όμως, η επανάσταση των νεότουρκων Read the rest of this entry »
Η Φιλοσοφία στο Μπουντουάρ
Dec 11
“Ηδονιστές όλων των ηλικιών,όλων των φυλων, σε σας και μόνο προσφερω αυτό το έργο. Τραφείτε με τις αρχές του: ευνοούν τα πάθη σας, πάθη για τα οποία σας φοβερίζουν οι πεζοί ηθικολόγοι, πάθη που δεν είναι, ωστόσο, παρά τα μέσα που χρησιμοποιεί η Φύση για να οδηγήσει τον άνθρωπο προς τους σκοπούς που του προδιαγράφει. Δώστε αυτί μονάχα σ΄αυτές τις γλυκές παρορμήσεις, γιατί μόνο η δική τους φωνή μπορεί να σας οδηγήσει στην ευτυχία.
Γυναίκες λάγνες, κάνετε πρότυπο σας την ηδονική Σαιντ-Ανζ. Ακολουθώντας το παράδειγμα της αδιαφορήστε για κάθε τι που εναντιώνεται στους θείους νόμους της ηδονής με τους οποίους ήταν δεμένη σ’ ολόκληρη τη ζωή της.
Εσείς, νεαρές παρθένες, που τόσο καιρό σας χαλιναγωγουσαν τα παράλογα και επικίνδυνα δεσμά μιας φανταστικης Αρετης και μιας αηδιαστικής θρησκείας, μιμηθείτε τη φλογερή Ευγενία. Βιαστείτε να καταστρέψετε τις γελοίες συνταγές με τις οποίες σας εμπότισαν ηλίθιοι γονείς.
Και ‘σεις, αξιαγάπητοι ακόλαστοι, που από την νεανική σας ηλικία δεν γνωρίσατε άλλους περιορισμούς απ’ αυτούς που σας έβαζαν οι ίδιες οι επιθυμίες σας, που για μοναδικό κυβερνήτη είχατε μονάχα τις ιδιοτροπίες σας, μελετήστε τον κυνικό Ντολμανσέ, πορευτείτε όπως αυτός, αν θέλετε να φτάσετε ως την άκρη του ανθόσπαρτου δρόμου που σας ανοίγει η φιληδονία σας. Διδαχτείτε στην ακαδημία του Ντολμανσέ ότι, μονάχα όταν εξερευνά και διευρύνει τη σφαίρα των κλίσεων και των ιδιοτροπιών του και θυσιάζει τα πάντα στηνηδονή των αισθήσεων θα μπορέσει το φτωχό αυτό πλάσμα που ονομάζεται άνθρωπος, το φτωχό αυτό πλάσμα που δίχως Read the rest of this entry »
Αφιερωμένο στον Δημήτρη Μαμαλούκα
——————–
Πρωτη φορά διάβασα Bukowski νομιζω στα δεκαέξι ή δεκαεπτά. Καλοκαιρι. Ζέστη. Το να είσαι έφηβος και να διαβάζεις υπό αυτές τις συνθήκες για κάποιον που δέχεται ημερησίως δέκα και βάλε ερωτικά γράμματα απο γυναίκες, πλησιάζει τα όρια του σαδισμού…. Φυσικά δεν μπόρεσα τότε να εκτιμήσω την λογοτεχνική αξία του Μπουκόφσκι, αλλά άρχισα να σκέφτομαι μήπως θα έπρεπε να γίνω και εγώ ταχυδρόμος….
Μεγαλώνοντας επέστρεψα στα βιβλία του πολλές φορές, ιδίως στα πεζά. Για κάποιο λόγο ο Χένρι Τσινάσκι (ο Χανκ, ο αυτοβιογραφικός ήρωας του συγγραφέα) ήταν ένας χαρακτήρας που με έκανε να νοιώθω ασφάλεια – ότι μαλακία και να κάνεις στην ζωή πάντα υπάρχει ελπίδα να βγεις κερδισμένος στο τέλος… Επίσης με βοηθούσε να αισθάνομαι πολύ χαλαρά όταν προσπαθούσα να προσεγγίσω κανένα ωραίο κοριτσάκι – εδώ ο Τσινάσκι, γερο-ξουρας, μεθύστακας και ασχημομούρης έχει όποια γκόμενα θέλει, εγώ θα κωλώσω?
“There are a lot of lonely women out there, man. They look good, they just don’t connect. They’re sitting there all alone, going to work, coming home…it’s a big thing for ‘em to have some guy pop ‘em”. Read the rest of this entry »
Διαβάζοντας το ωραίο ποστ της Σταυρούλας σήμερα, συνειδητοποίησα ότι, ακόμη, παρ’ όλες τις χιλιάδες υποχρεώσεις και τις στοιβες των αδιάβαστων καινούριων βιβλίων, εξακολουθώ να επανέρχομαι πότε πότε σε κάποια αγαπημένα βιβλία της παιδικής μου ηλικίας. Σκέφτηκα λοιπόν να γράψω για μερικά από αυτά που καταλαμβάνουν πάντοτε εξέχουσα θέση στην βιβλιοθήκη μου. Read the rest of this entry »
Τρια Μικρα Βιβλία
Sep 29
Μετά από τον Σαιντ-Εξυπερύ και τον Καββαδία ας επιστρέψουμε στο σήμερα. Ανάμεσα στα διαβάσματα του τελευταίου μήνα τρία μικρά σε μέγεθος – αλλά όχι απαραίτητα και στην ουσία τους – βιβλία.
Ξεκινάω από το βιβλίο “Η Αθήνα τη Νύχτα” των εκδόσεων Intro Books. Εννιά συγγραφείς καταθέτουν την άποψη τους για ένα μικρό διήγημα με κοινό παρανομαστή ιστορίες που διαδραματίζονται στην νυχτερινη Αθήνα. Πέρα απο αυτόν δεν φαινεται να υπάρχει άλλος περιορισμός και έτσι οι συγγραφείς αφήνουν ελεύθερη την φαντασία τους να περιπλανηθεί όπου δει. Read the rest of this entry »
Ο Μικρός Πρίγκιπας
Sep 22
Η φίλη μας Frida μας έστειλε το παρακάτω υπέροχο κείμενο για τον “Μικρό Πρίγκιπα” του “Σαιντ-Εξυπερύ”. Την ευχαριστουμε πολύ!
——————–
“Στον LEON WERTH
Ζητώ συγνώμη από τα παιδιά που αφιέρωσα αυτό το βιβλίο σ’ έναν μεγάλο. Έχω όμως μια σοβαρή δικαιολογία: αυτός ο μεγάλος είναι ο πιο καλός φίλος που έχω στον κόσμο. Έχω και μια άλλη δικαιολογία :αυτός ο μεγάλος τα καταλαβαίνει όλα, ακόμα και τα βιβλία για παιδιά. Έχω και μια Τρίτη δικαιολογία: αυτός ο μεγάλος ζει στην Γαλλία, όπου πεινάει και κρυώνει. Χρειάζεται στ’ αλήθεια μια παρηγοριά. Αν όλες αυτές οι δικαιολογίες δε φτάνουν, μπορώ ν’ αφιερώσω αυτό το βιβλίο στο παιδί που υπήρξε κάποτε αυτός ο μεγάλος. Όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά..(Λίγοι όμως το θυμούνται!)
Διορθώνω λοιπόν την αφιέρωσή μου:
Στον LEON WERTH Όταν ήταν ακόμα μικρό αγόρι” Read the rest of this entry »
Ποια ήταν η τελευταία φορά που εκπλαγήκατε ευχάριστα ανακαλύπτοντας ότι, κάποια μύχια σκέψη ή ιδέα σας, την μοιράζονται και άλλοι άνθρωποι σε άλλα μήκη και πλάτη της γης? Εμένα ήταν όταν πρόσφατα διάβασα το οπισθόφυλλο του¨”Περί Φωτίσεως” του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου (από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση Αθηνάς Ψυλλιά)!
Στην πρωτεύουσα της χώρας γίνονται δημοτικές εκλογές και το 70% των πολιτών ψηφίζει συνειδητά λευκό. Επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία και το ποσοστό του λευκού ανεβαίνει στο 83%!! Και όλα αυτά χωρίς τυμπανοκρουσίες και φανφάρες, απλά και φυσιολογικά, σαν να επήλθε ξαφνικά μια ιδεολογική φώτιση στο μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού! Read the rest of this entry »
Βιβλία που δεν τελείωσα…
Jul 28
Με αφορμή ένα παλαιότερο ποστ του αγαπητού librofilo, γράφω σήμερα για μερικά από τα βιβλία που έχουν μείνει μισοδιαβασμένα στα ράφια της βιβλιοθήκης μου. Απαραίτητες δύο διευκρινίσεις:
1. Το παρών ποστ διαβάζεται με καλοκαιρινή διάθεση
2. Σε καμία περίπτωση δεν υποτιμώ τα συγκεκριμένα βιβλία – απλώς εμένα δεν μου είπαν κάτι σε μία δεδομένη χρονική στιγμή. Κάποιοι άλλοι μπορεί να τα θεωρούν αριστουργήματα, πάσα αντίρρηση δεκτή!
Πρώτο πρώτο στη λίστα μου “Ο Αλχημιστής” του Πάουλο Κοέλο. Δεν ξέρω για εσάς, εγώ διάβασα καμιά εισκοσιπενταριά σελίδες και δεν το ξανάπιασα στα χέρια μου. Μπορεί βέβαια στη συνέχεια το βιβλίο να είχε ενδιαφέρον, δεν ξέρω… Οι πρώτες αυτές σελίδες δυστυχώς μου άφησαν την αίσθηση ότι διάβαζα κάτι απλοϊκό, γραμμένο όμως περισπούδαστα – και αυτό γενικά με χαλάει….
Από κοντά “Η Αθανασία” του Μίλαν Κούντερα. Δεν μπορώ να πω, εδώ διάβασα περισσότερο, σχεδόν μέχρι την μέση. Δεν με απογοήτευσε αλλά το βρήκα μάλλον αδιάφορο για τα γούστα μου, αυτό το ύφος γραφής, η συνεχής “περιήγηση” των ηρώων (αλλά και του συγγραφέα) ανάμεσα σε καταστάσεις, σκέψεις, χώρους, χωρίς προφανή σκοπό, δεν μου είπαν και πολλά. Πολλές φορές έχω επιχειρήσει να το πιάσω για να το ξαναδιαβάσω αλλά πάντοτε κάπου αλλού πηγαίνει το χέρι μου….
Συνεχίζω…..¨”Αιολίκή Γη” – Ηλίας Βενέζης. Εδώ τα πράγματα είναι διαφορετικά. Κάποια στιγμή, μικρός, αποφάσισα να ασχοληθώ με τον Ηλία Βενέζη – πολυδιαφημισμένος, κατά συνθήκη από τους μεγάλους Ελληνες λογοτέχνες του εικοστού αιώνα. Διάβασα την “Γαλήνη”, δεν μου άρεσε πολύ. Διάβασα το νούμερο “31328″, λίγο καλύτερα αλλά και πάλι δεν μπορούσα να δω που είναι το μεγαλείο του συγγραφέα…. Τρίτο στη σειρά η “Αιολική Γη” – ε, δεν μπόρεσα να διαβάσω πάνω από πενήντα σελίδες. Ηταν από τις πρώτες φορές που άρχισα να ταλαντεύομαι ανάμεσα στην δική μου άποψη και στην θεοποιημένη εικόνα που μας παρουσιάζουν οι κριτικοί ή το σχολείο….
Προς Θεού, δεν αμφισβητώ την αξία του Βενέζη, εγώ δεν μπόρεσα να την διαπιστώσω έως σήμερα. Πάντως, κάποια στιγμή θα επιχειρήσω σίγουρα να ξαναδιαβάσω αυτό το βιβλίο…
Τέταρτο βιβλίο: “Μπαουντολίνο” – Ουμπέρτο Εκο. Ενσταση πρώτη: τεράστιο. Ένσταση δεύτερη: απίστευτα πυκνογραμμένο και περιεκτικό. Το βιβλίο αυτό με κούρασε πολύ πριν καταφέρει να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον – και έτσι το παράτησα νωρίς…. Και πάλι, δεν αμφισβητώ τον Εκο (“Το Ονομα του Ρόδου” το λάτρεψα – βοήθησε και η υπέροχη ταινία βέβαια, το “Εκκρεμές του Φουκώ” απλώς δεν με απογοήτευσε) αλλά το συγκεκριμένο βιβλίο το βρήκα too much. Θα το πρότεινα βέβαια ανεπιφύλακτα σε ανθρώπους που έχουν πάρα πάρα πολύ χρόνο για σκότωμα, εκεί θα ήταν σωτήριο (π.χ. φυλακισμένους, ναυαγούς σε ερημονήσι κλπ)!
Τελευταίο για σήμερα: ” Ο Κόσμος της Σοφίας”- Jostein Gaarder. Το βιβλίο αυτό το διάβασα σχεδόν ως το τέλος, αλλά δεν άντεξα να ολοκληρώσω….. Αυτό το καταναγκαστικό “μάθημα” φιλοσοφίας, στημένο τόσο αφύσικα, δεν με τράβηξε καθόλου. Μπορεί να φταίνε και άλλοι λόγοι (μετάφραση, μέγεθος)….. Εαν το δει κανείς ως Φιλοσοφική εγκυκλοπαίδια ίσως έχει νόημα – αν και εκεί θα βρεθούν άλλες ελλείψεις. Αλλά ως μυθιστόρημα, λυπάμαι, εμένα με έχασε. Να ήταν comics τουλάχιστο…
Αυτά τα ολίγα καλοκαιρινά για σήμερα, άλλες κακίες προσεχώς!
Τυχαία, από link σε link, έπεσα επάνω σε μια ωραία βιβλιοπαρουσίαση που είχε γράψει παλιότερα ο καλός μας φίλος Αθήναιος για το www.flash.gr. Δυστυχώς, τα γεγονότα των ημερών την κάνουν μάλλον επίκαιρη. Ας την ξαναθυμηθούμε λοιπόν (και παρακαλώ, ας την διαβάσουμε μόνο με βιβλιοφιλικές σκέψεις στο μυαλό).
Βιβλίο: Ιστορία Αγάπης και Σκότους
Συγγραφέας: Amos Oz
Εκδοτικός οίκος: Καστανιώτης
Υπάρχει μια χώρα στον κόσμο για την οποία μιλούμε, ακούμε, διαβάζουμε σε καθημερινή βάση και όμως, στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ελάχιστα γι’ αυτήν και τους ανθρώπους της. Η χώρα αυτή δεν είναι άλλη από το Ισραήλ.
Το Ισραήλ είναι το σκηνικό μέσα στο οποίο ξεδιπλώνεται η ιστορία ενός παιδιού – «φαντασιόπληκτο» περιγράφει το ίδιο τον εαυτό του – που έζησε από πρώτο χέρι όλα τα σημαντικά γεγονότα της πατρίδας του, από την ίδρυσή της μέχρι τις μέρες μας και που έμελλε να γίνει ο πιο διάσημος συγγραφέας της χώρας του και ένας από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Γνωρίζω καλά πως ο Αμος Οζ δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις γιατί το λογοτεχνικό του έργο και η δράση του ως ακτιβιστή ειρηνιστή είναι αρκετά γνωστή στη χώρα μας. Η «Ιστορία Αγάπης και Σκότους» όμως, το τελευταίο του μυθιστόρημα που μεταφράστηκε σχετικά πρόσφατα στα ελληνικά (το 2004, έκτοτε κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη και ένα βιβλίο με τρία δοκίμια του Οζ με γενικό τίτλο «Κατά του φανατισμού»), μάς ξανασυστήνει τον Όζ, αλλά παράλληλα τον τοποθετεί πλέον αναμφισβήτητα μέσα στη λίστα με τους μεγάλους συγγραφείς που έχουν το ταλέντο να κάνουν το τοπικό, οικουμενικό.
Το βιβλίο μιλάει για την οικογενειακή ιστορία ενός αγοριού που γεννήθηκε το 1939 στην Ιερουσαλήμ από γονείς ανατολικοευρωπαίους, που είχαν μεταναστεύσει στην Παλαιστίνη λίγα χρόνια νωρίτερα. Μιλάει για τη σχέση των γονιών του, για την αυτοκτονία της μητέρας του όταν εκείνο ήταν 12 χρονών, για την ιστορία ενός τόπου, του τόπου που έκαναν πατρίδα «της γης οι κυνηγημένοι», μιλάει με νοσταλγία για την Ευρώπη που οι πρόγονοί του αγάπησαν με πάθος αλλά εκείνη τους εξόντωσε, για την απίστευτη φτώχια του Ισραήλ των παιδικών του χρόνων,για το ψηφιδωτό των ανθρώπων του, για τις ελπίδες, τους αγώνες και τέλος για την αιματηρή διένεξη.
Εάν και σαφώς βιογραφικό, το βιβλίο ξεπερνά τα όρια της αυτοβιογραφίας και ζωγραφίζει τους ανθρώπους-ήρωες (θα είχε ενδιαφέρον να μετρήσει κανείς πόσους ανθρώπινους χαρακτήρες περιγράφει, πρέπει να είναι παραπάνω από 100) με λεπτομέρεια, λεπτότητα και πολύ χιούμορ, σε σημείο που να τους κάνει οικείους και αναγνωρίσιμους σε όλους μας. Όλοι μας έχουμε γνωρίσει μια αυταρχική και υποχόνδρια γιαγιά Σλομίτ. Σχεδόν τη βλέπουμε μπροστά μας να στραβώνει με αηδία τα μούτρα της μετρώντας «τα μικρόβια του Λεβάντ». Η αφοσιωμένη θεία Τσιπόρα, οι δασκάλες του συγγραφέα να προσωποποιούν ολόκληρη σειρά των αποχρώσεων του γυναικείου φύλου. Ο παπούς Αλεξάντρ είναι ο παπούς που σίγουρα κάποιοι από μας είχαμε ή θα θέλαμε να έχουμε. Οι συναντησεις της γειτονιάς στο φτωχικό δωμάτιο του πατρικού σπιτιού του συγγραφέως όπου άναβαν οι πολιτικές συζητήσεις, ακόμη και αυτός ο μυθικός Νταβίντ Μπεν Γκουριόν παρουσιάζεται στη συνάντηση που είχε με το συγγραφέα με όρους καθημερινούς και αναγνωρίσιμους σ’ ένα από τα πιο απολαυστικά κομμάτια του βιβλίου (εάν το επεισόδιο είναι αληθινό – πράγμα που δεν έχει ιδιαίτερη σημασία). Παρούσες και οι μεγάλες στιγμές της ιστορίας τις οποίες βίωσε. Η περιγραφή της νύχτας κατά την οποία η γειτονιά του και κατ’ επέκταση ολόκληρη η περιοχή περίμενε το ψήφισμα του ΟΗΕ για το σχέδιο διανομής της Παλαιστίνης είναι μία από τις συγκλονιστικότερες σκηνές του βιβλίου και ελπίζω όσοι τη διαβάσουν να γίνουν ελαστικότεροι στις κρίσεις τους για τη σημερινή κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Αρκετός λόγος βέβαια και για τους γονείς του και η σχέση τους, μια σχέση για την οποία ο συγγραφέας κάνει τεράστια προσπάθεια να μην πάρει ξεκάθαρη σχέση, αλλά που την παρουσιάζει με τρόπο που δεν αφήνει αμφιβολίες γι’ αυτά που εισέπραξε περιγράφοντας τις σιωπές της και καταμετρώντας όλα όσα δεν είδε ποτέ τους γονείς του να κάνουν μαζί .
Ο Αμος Όζ διάβασε, καταβρόχθισε είναι η κατάλληλη λέξη, όλη την ευρωπαϊκή και όχι μόνο λογοτεχνία, και σε πολλά σημεία του βιβλίου του οι επιρροές είναι εμφανείς. Όμως καθώς η ανάγνωση προχωρεί διαπιστώνει κανείς ότι δεν πρόκειται απλά για επιρροές αλλά για απότιση φόρου τιμής στους μεγάλους. Αγκνόν (δυστυχώς άγνωστος σε πολλούς σήμερα), Χάμσουν (οι περιγραφές της ανατολικής Ευρώπης δεν είναι τίποτε άλλο παρά tribute στον Χάμσουν), Τσέχωφ, Τόμας Μαν, Χέμινγουαιη (φυσικά στη σκηνή της πρώτης ερωτικής συνεύρευσης που αντίθετα με κριτικές που διάβασα εμένα μου φάνηκε κάπως άτεχνη – το επισημαίνει και ο ίδιος ο συγγραφέας άλλωστε όταν αναρρωτιέται με χιούμορ πόσο «χεμινγουαιικός» μπορεί να είναι ένας Ισραηλινός), Γκαρσία Μαρκές (ο παπούς Αλεξάντρ θα μπορούσε να λέγεται και Χοσέ Αουρελιάνο Μπουενδία…), Μπιάλικ, Ιούλιος Βέρν (θα ήθελα να γινόταν να ευχαριστήσω προσωπικά τον Οζ για την περιγραφή που κάνει στον αγαπημένο ήρωα των παιδικών μου χρόνων, τον Πλοίαρχο Νέμο). Δεν είναι μόνο οι μεγάλοι της λογοτεχνίας στους οποίους ο συγγραφέας αποτείει φόρο τιμής. Κάθε ένας χαρακτήρας από τους δεκάδες που παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου είναι ένας από μας αλλά στην πραγματικότητα είναι ένας και μοναδικός. Αυτό βέβαια είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της γραφής του Όζ που θέλει οι ήρωές του να είναι καθημερινοί με καθημερινά προβλήματα. Το συγκεκριμένο βιβλίο όμως είναι σίγουρα «επικό» με τον τρόπο που είναι τα «Εκατό Χρόνια Μοναξιάς» του Γκαρσία Μαρκές. Μόνο που ενώ ο Μαρκές προσεγγίζει τον άνθρωπο μέσα από το χειμαρώδη ερωτισμό και τη φινέτσα, το έργο του Οζ μιλάει για τους ανθρώπους ξεπερνώντας τη φινέτσα και αρθρώνοντας έναν παθιασμένο ανθρωπιστικό λόγο.
Το βιβλίο διατρέχει η πόλωση. Ισραηλινοί-Αραβες, δεξιοί σιωνιστές-σοσιαλιστές, Γυναίκα-Ανδρας, διανοούμενοι-εργάτες των κιμπουτς, μόνο και μόνο για να δείξει ότι όπου υπάρχει πόλωση μόνο πίκρα και δάκρυα μπορεί να περιμένει κανείς. Στις σελίδες του βλέπει κανείς την ιστορία του Ισραήλ, μαθαίνει για τους ανθρώπους του και την προέλευσή τους, μιλά ανοιχτά για το συμβιβασμό που είναι όρος απαραίτητος ώστε -όπως έχει πει και ο ίδιος σε μια συνέντευξή του πριν από κάμποσα χρόνια – η τραγωδία αυτή να λήξει με τσεχωφικό τρόπο όπου οι ήρωες φεύγουν από τη σκηνή με τα δόντια σφιγμένα και συμβιβασμένοι, αλλά ζωντανοί και όχι με τρόπο σαιξπηρικό όπου στο τέλος του δράματος η σκηνή είναι γεμάτη από νεκρούς.
Το βιβλίο είναι ογκώδες. Διαβάζοντάς το υπήρξαν φορές που αναρρωτήθηκα εάν έπρεπε να είναι μικρότερο, όμως τελειώνοντάς κατάλαβα ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν δυνατόν. Ο Οζ είναι ένας εμπειρότατος συγγραφέας που γνωρίζει καλά την τέχνη της γραφής και ενώ γνωρίζει την έκταση που καταλαμβάνει το έργο του διαλέγει να το ρισκάρει, δουλεύοντάς το εξαντλήτικά μέχρι και την τελευταία του λεπτομέρεια σαν να θέλει να υπερασπιστεί μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια των αναμνήσεών του.
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στην πολύ καλή μετάφραση του Ιακώβ Σιμπή που με έκανε σχεδόν να πιστέψω πως το βιβλίο αυτό γράφτηκε στα ελληνικά και όχι στα εβραϊκά.
Η «Ιστορία Αγάπης και Σκότους» είναι αυτό που λέμε «μεγάλο βιβλίο» που ήδη έχει καταλάβει τη θέση που του ανήκει στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.
Τα βιβλία των διακοπών ΙΙ
Jul 14
Καλοκαιράκι, Παρασκευή σήμερα, χαλάρα τα πράγματα – σκέφτηκα να γράψω για αγαπημένα βιβλία που για διάφορους λόγους τα έχω συνδέσει με τις καλοκαιρινές διακοπές. Μια δική μου all-time classic vacation list! Πάμε λοιπόν:
Μια που το μόνο κριτήριο μoυ είναι η χρονολογική σειρά με την οποία διάβασα τα βιβλία, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με τον πολυαγαπημένο μου Ιούλιο Βέρν – πολλά από τα βιβλία του είναι συνδεδεμένα με τα παιδικά μου καλοκαίρια αλλά αυτό που μου θυμίζει έντονα διακοπές είναι το “Πέντε Εβδομάδες με Αερόστατο”. Το είχα διαβάσει απνευστί, μάλλον κάπου στα τέλη της δεκαετίας του ’70, και ακόμη θυμάμαι την αγωνία μου για την εξέλιξη του ταξιδιού των τριών τολμηρών εξερευνητών στον ουρανό της άγριας και άγνωστης τότε Αφρικανικής ηπείρου. Μεγάλος δάσκαλος και σύντροφος των παιδικών μου χρόνων ο Βερν!
Επόμενο στη σειρά οι φοβερές περιπέτειες του μεγαλύτερου ίσως διδύμου εκτελεστών που επινόησε ποτέ η ανθρώπινη φαντασία: ο Κορεάτης διαλογιστής “δάσκαλος” Τσιούν 
και ο απείθαρχος “μαθητής” του Αμερικάνος Ρέμο! Ολόκληρη σειρά βιβλίων του Warren Murphy, στην Ελλάδα κυκλοφορούσαν τότε ως βιπερ με γενικό τίτλο “Ρέμο: Το Απόλυτο Οπλο”. Απίστευτες περιπέτειες δύο πληρωμένων εκτελεστών (που δούλευαν όμως μυστικά για την Αμερικάνικη κυβέρνηση!) οι οποίοι τα μόνα όπλα που χρησιμοποιούσαν ήταν το μυαλό και τα χέρια τους! Ατελείωτα καλοκαιρινά διαβάσματα! Ακόμη και τώρα ψάχνω τεύχη που μου λείπουν σε παλαιοπωλεία. Αν σε κάποιους θυμίζουν κάτι όλα αυτά, μπορούν να επισκεφθούν το www.destroyerworld.com!
Εκεί γύρω στα 16 ανακάλυψα τον Μπουκόφσκι. Θυμάμαι ότι είχε γράψει κάτι σχετικό η Λαμπρινή Χ. Θωμά στον “ΗΧΟ” και αυτό με παρακίνησε να αγοράσω βιβλία του. Πιο αγαπημένο και απόλυτα καλοκαιρινό οι “Γυναίκες“, ακόμη και σήμερα το θεωρώ σημαντικό βοήθημα για την κατανόηση της (ούτως-ή-άλλως ακατανόητης)γυναικείας φύσης!! Να θυμίσω εδώ & ένα ωραίο σχετικό κείμενο του Δημήτρη Μαμαλούκα.
Και μετά ήλθε ο “Γιούγκερμαν”! Ενα από τα κορυφαία κατά τη γνώμη μου έργα της Ελληνικής πεζογραφίας. Δεν μπορώ να μετρήσω τις φορές που το έχω διαβάσει, θυμάμαι όμως πολύ καλά την πρώτη φορά – καλοκαίρι και long vacation. Φροντίζω κάθε καλοκαίρι να το ξαβαδιαβάζω, κάτι σαν προσωπικό ritual. Θεωρώ το βιβλίο αυτο ώς ένα από τα σημαντικότερα ηθογραφικά μυθιστορήματα για την νεώτερη Ελλάδα, το έχω δωρήσει επίσης σε φίλους επιχειρηματίες καθώς το υπέροχο αυτό πόνημα του Καραγάτση διαβάζεταi και ως πολύ χρήσιμο business case study!
Τα περισσότερα βιβλία της street λογοτεχνίας είναι όμορφα καλοκαιρινά αναγνώσματα, αλλά δεν μπορώ παρά να επανέλθω στον αγαπημένο μου Kerouac και στο εξ ίσου αγαπημένο μου βιβλίο “Μοναχικός Ταξιδιώτης”. Κατά τη γνώμη μου το εσωτερικότερο και πιο ειλικρινές βιβλίο του Kerouac, αυτοβιογραφικότατο, πολύτιμος σύντροφος για πραγματικά μοναχικούς ταξιδιώτες. Απίστευτη η περιγραφή της ζωής των beatniks στη Νέα Υόρκη και του ταξιδιού του συγγραφέα στην Γαλλία. Αναζητήστε το. Θυμάμαι το είχα διαβάσει άγρυπνος ένα βράδυ στο σχεδόν άδειο κατάστρωμα ενός από τα παλιά ελληνικά ποστάλια – φοβερή ανάμνηση!
Δεν θα μπορούσε να λείψει από μια τέτοια λίστα ο μέγας Καζαντζάκης – κάποια στιγμή θα πούμε πολλά για αυτόν. Εδώ απλώς να αναφέρω ότι ο “Βίος & η Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά” είναι για κάποιους προσωπικούς λόγους ένα από τα αγαπημένα μου καλοκαιρινά διηγήματα. Είναι όμως νομίζω και βιβλίο που συνάδει με καλοκαιρινή διάθεση – φιλοσοφία, ζωή, γλέντι και ασιοδοξία δίπλα στην θάλασσα.
Πολλά-πολλά ακόμη βιβλία περιέχει η προσωπική μου αυτή λίστα, σταματάω εδώ για σήμερα. Εnjoy!
Τα βιβλία των διακοπών
Jul 9
Επιστροφή σήμερα μετά απο μια εβδομάδα ξεκούρασης μακριά από την Αθήνα, η διάθεση εξακολουθεί να είναι καλοκαιρινή παρά τον άσχημο καιρό, ας κάνω λοιπόν μια γρήγορη αναφορά στα βιβλία που διάβασα στις σύντομες αυτές διακοπές.
Ξεκινάω από το υπέροχο “Εξι Νύχτες στην Ακρόπολη” του Γιώργου Σεφέρη, εκδόσεις Ερμή, το μοναδικό μυθστόρημα που ο μεγάλος ποιητής θέλησε ή μπόρεσε να ολοκληρώσει. Γραμμένο την περίοδο 1926-1928, αφηγείται την διαδρομή μιας ομάδας φίλων που αποφασίζουν να ανέβουν στην Ακρόπολη έξι νύχτες με πανσέληνο του έτους 1928 για να συζητήσουν και να εμβαθύνουν σε εαυτούς και αλλήλους.
Το βιβλίο, πιστό στο μελαγχολικό (και αυτοσαρκαστικό ενίοτε) ύφος του Σεφέρη, ξεχειλίζει αβεβαιότητα, ανατροπές, ερωτισμό και βέβαια ποίηση (δεν λείπουν επίσης και οι αυτοβιογραφικές αναφορές). Είναι στιγμές που ο γραπτός λόγος, οι διαλογικές φράσεις, ακούγονται σαν στίχοι στοχαστικοί και σκοτεινοί. Παρ’ όλο που η δράση είναι ταχύτατη, οι διάλογοι καθημερινοί και το τέλος θνητό, η συνολική αίσθηση που μου άφησε το βιβλίο ήταν αυτή ενός μεγάλου έργου τέχνης. Ναι, οι λέξεις και οι ιδέες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Για εμένα ένα μικρό διαμάντι στην κορώνα της Ελληνικής πεζογραφίας.
Αλλο βιβλίο που διάβασα ήταν το σύντομο πόνημα του καθηγητή Ν. Σβορώνου “Το Ελληνικό Εθνος – Γέννεση και διαμόρφωση του Νέου Ελληνισμού“, εκδόσεις Πόλις. Το βιβλίο πραγματεύεται την έννοια του ελληνισμού από την αρχαιότητα έως σήμερα και συντάσσεται με την “Παπαρηγοπούλεια άποψη για την αδιάπτωτη συνέχεια της Ελληνικής ιστορίας”. Ωραίο βιβλίο ως τροφή για σκέψη, επειδή όμως προσωπικά διαφωνώ με τα γραφόμενα σταματάω εδώ και επιφυλλάσσομαι για ένα ξεχωριστό ποστ σύντομα.
Παράλληλα έριξα κλεφτές ματιές στο υπέροχο “Παραμύθι χωρίς όνομα“ της Πηνελόπης 
Δέλτα (εκδόσεις Εστία) και υποκλίθηκα ξανά μετά από τόσα χρόνια στην μεγάλη αυτή συγγραφέα και παιδαγωγό. Βιβλίο γεμάτο ξεχασμένες αξίες και οράματα, καθηλωτική δράση, υπέροχη γλώσσα. Απαραίτητο ανάγνωσμα τα βιβλία της Δέλτα για καθε μικρό παιδί (και όχι μόνο), ιδιαίτερα στην σημερινή ευτελή εποχή.
Ξεκίνησα να διαβάζω το ιστορικό μυθιστορημα της Βίκεμπε Λέκεμπεργκ ” Η Πορφύρα”, εκδόσεις Λιβάνη, που διαδραματίζεται στην παπική, μεσαιωνική Ευρώπη. Παιχνίδια εξουσίας, φιλοδοξίες, θρησκευτικές φοβίες και άλλα γνωστά. Εν τούτοις, οι πρώτες εξήντα σελίδες του βιβλίου μου άρεσαν αρκετά, ζωντανές περιγραφές, ενδιαφέροντες ήρωες, καθόλου βαρετά πράγματα. Ελπίζω έτσι να είναι και η συνέχεια.
Διάβασα τέλος το περίφημο βιβλίο του Μάνου Ελευθερίου “Η Γυναίκα που πέθανε δύο φορές”, εκδόσεις Μεταίχμιο (ένα μικρό σχόλιο έγραψα και σε ένα σχετικό ποστ στο blog του readers-digggest, ο ίδιος ο readers-diggest άλλωστε έχει γράψει σχετικη κριτική στο Λέξημα).
Εμένα εν ολίγοις το βιβλίο δεν μου άρεσε. Παρά το γεγονός ότι ο συγγραφέας έχει ερευνήσει πολύ την εποχή των Δεκεμβριανών και της Αντίστασης και παραθέτει πολλά στοιχεία και μαρτυρίες, εκτιμώ ότι θα μπορούσε να έχει αναπτύξει το ενδιαφέρον θέμα του με περισσότερη δύναμη. Αντίθετα, το 340 σελίδων βιβλίο μου φάνηκε αργό, πλαδαρό, βαρετό σε ορισμένα σημεία, χωρίς δομή και σκοπό. Ισως ευθύνεται η διαρκής προσπάθεια του συγγραφέα να ισορροπήσει ανάμεσα στην πραγματικότητα και στον μύθο. Ακόμη και οι ανατροπές στο τέλος, που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν συγκλονιστικό ενδιαφέρον, έρχονται μάλλον “νερόβραστα”!
Πάντως ο Ελευθερίου έχει κοπιάσει πολύ. Σαν ιστορικό βιβλίο (είναι άραγε
ακριβή και πραγματικά όλα τα στοιχεία που παρατίθενται?) θα το αποδεχόμουν πιο άνετα.
Βέβαια, όπως βλέπετε και στην φωτογραφία, κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας το εκτίμησε περισσότερο!
Καλές διακοπές σε όλους!
Βιβλίο: Ο Βιασμός της Ελλάδας
Συγγραφέας: Peter Murtagh
Εκδότης για την Ελλάδα:Παπαζήσης
Μετάφραση: Κική Τσατσούλη – Packard
Έχοντας διαβάσει έναν αξιοπρεπή αριθμό ιστορικών βιβλίων για την Νεώτερη Ελλάδα, θα μπορούσα να πω ότι κατά τη γνώμη μου αυτά χωρίζονται σε δύο μεγάλες γενικές κατηγορίες:
- τα αυτοβιογραφικά, στα οποία η εξιστόρηση των ιστορικών γεγονότων συνδέεται άμεσα με λεπτομέρειες από την ζωή του γράφοντος (και για το λόγο αυτό συνήθως τέτοια βιβλία διαβάζονται με ενδιαφέρον)
- τα αποστασιοποιημένα, όπου κάποιος ιστορικός προσπαθεί εκ του μακρόθεν να ανασυνθέσει μια εποχή βασισμένος σε αντικειμενικά στοιχεία και σε λογικές εξηγήσεις (μερικά τέτοια βιβλία είναι πιο βαρετά και “από το να παρακολουθείς μπογια στον τοίχο να στεγνώνει” που λέει και ο Πανούτσος!)
Ο Murtagh (ένας καλός Ιρλανδός δημοσιογράφος) στο βιβλίο του ακολουθεί έναν μέσο δρόμο: βασισμένος κυρίως σε προσωπικές μαρτυρίες τρίτων, συνήθως μή Ελλήνων, που διαδραμάτισαν κάποιο μικρό ή μεγάλο ρόλο στα Ελληνικά πράγματα, περιγράφει την πολιτική και κοινωνική κατάσταση στην Ελλάδα για το διάστημα 1944 – 1974. Το γεγονός όμως ότι ο Murtagh δεν είχε προσωπική αίσθηση της εποχής αυτής συνδυασμένο με τις ετερόκλητες οπτικές γωνίες που μοιραία δίνουν οι διαφορετικές ατομικές μαρτυρίες, δημιουργεί ένα ανομοιογενές, χαλαρό και μάλλον ασύνδετο αποτελεσμα.
Το βιβλίο λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει συμπαγή δομή, αλλά σε αρκετα επι μέρους σημεία είναι πολύ “sexy”! Ο συγγραφέας τονίζει στιγμές και γεγονότα δευτερευούσης σημασίας αλλά συχνά μεγάλου ενδιαφέροντος – ώρες ώρες δε φτάνει στα όρια του ιστορικού κουτσομπολιού!
Έτσι, μαθαίνουμε πχ. ότι στο πρώτο μνημόσυνο του Παύλου στο Τατόι, η Φρειδερίκη 
εξέφραζε δημοσίως την σκέψη ότι το μνημόσυνο ήταν περιττό τη στιγμή που ο νεκρός βασιλιάς την είχε επισκεφθεί τη νυχτα και της μετέφερε την επιθυμία του να κυβερνήσει αυτή την χώρα, ή ότι πάλι η Φρειδερίκη είχε επίσημα ζητήσει από τη NASA να την βάλουν σε τροχιά!
Διαβάζουμε επίσης για επιχειρηματίες που δωροδοκούσαν τη βασίλισσα και τη χούντα (π.χ. Tom Pappas) και για τις απίθανες μπίζνες στις οποίες συμμετείχε το παλάτι πουλώντας αυτοκίνητα, φωτογραφικά πορτραίτα στην καλή αθηναϊκή κοινωνία, ακόμη και μικρά ασημένια κουτάκια με σκαλισμένες τις υπογραφές του Κωνσταντίνου και της Αννας-Μαρίας!
Μαθαίνουμε ακόμη ότι ο Αμερικάνος Πρόεδρος Johnson, τρία χρόνια πριν το απριλιανό πραξικόπημα, έλεγε στον Ελληνα πρέσβη Μάτσα στην Ουάσιγκτον: “Γαμώ τη Βουλή και το Σύνταγμα σας…Εάν ο πρωθυπουργός σας μου μιλήσει για δημοκρατία…η Βουλή του και το Σύνταγμα του δεν πρόκειται να διαρκέσουν για πολύ“.
Με τα πιο πάνω βέβαια σε καμμία περίπτωση δεν χαρακτηρίζω το βιβλίο ως ελαφρό. Ίσα ίσα, ο Murtagh περιγράφει πολύ ωραία και με ακρίβεια την πορεία της χώρας προς την χούντα, τις πρώτες ημέρες των συνταγματαρχών και ιδιαιτερα την αντίσταση του λαού. Παρ΄όλο που αναλώνει πολύ χρόνο στις προσωπικές ιστορίες αλλοδαπών που βοήθησαν στην αντίσταση, περιγράφει πολύ όμορφα ανάμεσα σε άλλα την ιστορία της Δημοκρατικής Αμυνας (άλλωστε το βιβλίο προλογίζεται από το ηγετικό της στέλεχος καθηγητή Βασίλη Φίλια) και το κίνημα του Ναυτικού.
Το βέβαιο είναι ότι σε κάθε περίπτωση ο Murtagh παραθέτει πληθωρα πληροφοριών και οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για την νεώτερη ιστορία της χώρας θα βρεί να διαβάσει κάτι ενδιαφέρον. Επί πλέον, θα συνειδητοποιήσει για μια ακόμη φορά πόσο (δικαιολογημένα) ανυπόληπτοι έχουν υπάρξει στα μάτια των ξένων οι πολιτικοί ηγέτες της χώρας μεταπολεμικά.
———————
Τι μας άρεσε:
- η άνεση με την οποία ο μή-Έλληνας συγγραφέας εκθέτει γαργαλιστικά περιστατικά από την νεώτερη ιστορία της Ελλάδας
- η τεκμηρίωση των λεγομένων με συνεχείς αναφορές σε επώνυμα πρόσωπα
Τι δεν μας άρεσε:
- η πολύ πολύ λεπτομερής περιγραφή προσωπικών ιστοριών ανθρώπων που βοήθησαν στην αντίσταση κατά της χούντας
- το εθνικιστικό (και μάλλον έξω από το πνεύμα του βιβλίου) τελείωμα στον πρόλογο το βίβλίου από τον καθηγητή κ. Φίλια
