Βιβλίο: Ο Μέγας Ανατολικός
Συγγραφέας: Ανδρέας Εμπειρίκος
Εκδόσεις Άγρα
“Ωωωχ!…” έκαμεν πάλι ο Μπερτιέ καυλοπυρέσσων σφόδρα, και παρατηρών από πολύ κοντά τα εσωτερικά κάλλη του θελξικαρδίου αιδοίου της αγγελικής παιδός…….ενώ η πελωρία ψωλή του, σπαργώσα μέχρι διαρρήξεως, χοροπηδούσε επάνω-κάτω και ετεντώνετο μετά μανίας, ωσάν να ήθελε να φθάση εις το αποκαλυφθέν παχουλόν μουνίδιον της κόρης…”
Τι να πρωτογράψει κανείς για αυτό το αιρετικό συγγραφικό πόνημα του ψυχναλυτή & σουρρεαλιστή Εμπειρίκου? Για ένα έργο ζωής που η πρώτη γραφή του διήρκεσε από το 1946 έως το 1952, και οι διορθώσεις επάνω σε αυτή έως το 1970? Γι ένα έργο που ο Εμπειρίκος δεν ήθελε να εκδώσει και τελικά κατάφερε να μυθοποιήσει με ιδιωτικές αναγνώσεις? Για ένα μυθιστόρημα οκτώ τόμων που πρέπει να ξεπερνά τις 620,000 λέξεις, που εκδόθηκε τελικά το 1991 για να αντιμετωπίσει τη συνομωσία της σιωπής (για να μην διαφθείρει άραγε την εν Χριστώ νεολαία μας?)
Ας αφήσουμε να μιλήσει ο μεγάλος Ελύτης:
“…Ο ιστορικά εξακριβωμένος πλούς του πρώτου υπερωκεανείου που συνέδεσε τη Μεγάλη Βρετανία με τις ΗΠΑ, του
“Great Eastern“, γίνεται η αφορμή για να δημιουργήσει (ο Εμπειρίκος) μία κινούμενη μονάδα-νησίδα όπου, χωρίς τους περιορισμούς της πιθανοφάνειας, θα συσσωρεύσει όλες τις παραλαγές και τις εκφάνσεις της σαρκικής ομιλίας από την ονείρωξη και τον αυνανισμό αρχινώντας, ως την επιδειξιομανία, τον ηδονοβλεπτισμό, τον λεσβιασμό, την παιδεραστία, την αιμομιξία, τον φετιχισμό, τον σαδισμό, τον μαζοχισμό, την κοπροφαγία και οτιδήποτε άλλο μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου αποβλέποντας στην ικανοποίηση του ερωτικού ενστίκτου…….
…….Ωστόσο, η αξία η απώτερη δεν βρίσκεται σε αυτά. Βρίσκεται στην παναγαθοσύνη του ποιητή που διαχέεται επάνω στους χαρακτήρες και στις πράξεις…..και εκπέμπεται αδιάκοπα στον αναγνώστη σαν ένα είδος ευλογίας…..
…..Η αγαθότητα του Εμπειρίκου……υποδηλώνει μία πίστη: ότι τα υλικά και οι προϋποθέσεις για το καλό έχουν δοθεί στον άνθρωπο που αν δεν τα εκμεταλλεύεται είναι απλώς από δικό του λάθος, από την ανικανότητα του να υπερνικήσει τις μακραίωνες προλήψεις και τα χωρίς λόγο κατατυρρανισμένα στο σκότος της ψυχής του συμπλέγματα. Διόλου άσχετο λοιπόν ότι ο “Μέγας Ανατολικός” ναυπηγήθηκε με τα υλικά του ψυχαναλυτή στις δεξαμενές ενός οραματιστή και προφήτη”.
Σήμερα δυστυχώς έχουμε πέσει σε τέλμα. Τα μυαλά μας χρειάζονται γερό τσίγκλισμα, ατομικά και συλλογικά. Χρειαζόμαστε αιρετική σκέψη. Χρειαζόμαστε εργαλεία για να σπάσουμε τα δεσμά που κρατάνε τις ψυχές μας στο έδαφος. “Ο Μέγας Ανατολικός” είναι ένα τέτοιο εργαλείο, είναι ένα καλό δάρσιμο στα ψαχνά της ατελείωτης υποκρισίας μας.
Αγοράστε όποιον τόμο βρείτε και απολαύστε την μοναδική σουρρεαλιστκή εμπειρίκια γλώσσα, τον ερωτισμό και τη σοφία των ηρώων. Μην το απορρίψετε με ευκολία για παιδεραστία και ανηθικότητα. Παραδεχθείτε βαθιά μέσα σας την αρτιότητα του κόσμου που στήνει ο Εμπειρίκος. Ισως δε, μετά από αρκετές αναγνώσεις, δικαιολογήσετε και τα λόγια της μικρής Εθελ προς τον Αιμίλο Μπερτιέ:
“Αχ, τι ωραία! Αχ, σας ευχαριστώ κύριε, μ’ όλη μου την καρδιά…Ξέρετε, όταν μπαίνει μέσα μου μία πούτσα, και χύνει στο στόμα μου ή στον κώλο μου το σπέρμα του ένας άνδρας, νοιώθω σαν να παίρνω μέσα μου τον Θεό, σαν να με γεμίζει η χάρη Του, και σαν να γίνουμαι και εγώ ένα μαζί Του” .
Related Gossip
Αντιγράφω από το βιβλίο του Ανδρέα Εμπειρίκου “Ταξίδι στη Ρωσσία – Ημερολόγιο και Φωτογραφίες – Δεκέμβριος 1962 ” 
επίσης των εκδόσεων Αγρα – πρωταγωνιστές της σκηνής ο συγγραφέας-αφηγητής και ο Οδυσσέας Ελύτης (Σωσός):
“…Το πρωί πήγαμε στο Ινστιτούτο Σμόλνυ, το παλαιό οικοτροφείο των κοριτσιών της ρωσσικής αριστοκρατίας από το οποίο ξεκίνησε η επανάστασις του Οκτωβρίου του 1917, και όπου έμενε και ηργάζετο τότε ο Λένιν.
Κατά τη διάρκεια της επισκέψεως ο Σωσός μου είπε: “Σκέψου τι μουνί θα υπήρχε άλλοτε εδώ μέσα!”. Εγώ απήντησα: “Ναι, ναι, το σκέφθηκα και εγώ προ ολίγου. Όλος ο αφρός και μάλιστα ο αφρός του αφρού!” και λέγοντας γέμισε το στόμα μου σάλια…”
Για όσους νομίζουν ότι οι μεγάλοι του πνεύματος, για χάρη των υψηλών ιδεών, πρέπει να απαρνηθούν το άλας της ζωής…
#1 by readers-diggest on June 28th, 2006
Quote
Ο Εμπειρίκος χρειάστηκε να κρύψει για χρόνια πολλά το συγκεκριμένο έργο επειδή δεν το σήκωνε ο συντηρητισμός της εποχής! Ο Μέγας Ανατολικός επειδή έχω διαβάσει και τους οκτώ τόμους αποτελεί μια απίστευτη φιλοσοφική προσέγγιση κοινωνικών, ταξικών διαφορών μέσα από τον ερωτισμό σε όλες του τις μορφές και ένα ύμνο στο επαναστατικό δικαίωμα του ανθρώπου στην ιδιαιτερότητα (και δεν εννοώ μόνο τη σεξουαλική). Για να εμβαθύνει κάποιος στα νοήματα του Εμπειρίκου χρειάζεται μια ζωή και πολλαπλές αναγνώσεις του συγκεκριμένου έργου του. Αν σήμερα (σε μια απείρως πιο συντηρητική εποχή από τη δική του) κατόρθωνε κάποιος συγγραφέας να γράψει κάτι ανάλογο (εξαιρετικά απίθανο) θα κινδύνευε να δει το έργο του να καίγεται στην πυρά από οργισμένους ρασοφόρους, μεταφεμινίστριες και πνευματικά ασθματικούς στην πυρά…
#2 by nuwanda on June 28th, 2006
Quote
Για όλους αυτούς τους λόγους που αναφερετε αγαπητέ readers-diggest πιστευουμε ότι στην εποχή μας, τετοια βιβλια πρέπει να διαβάζονται ευρέως, μηπως και ανοίξουν λίγο τα μυαλά μας….
Pingback: Ο Εμπειρίκος στο Book Attack | NYLON
#3 by librofilo on June 28th, 2006
Quote
Αγαπάω πολύ τον Εμπειρίκο,τον θεωρώ δε,έναν από τους 2-3 μεγαλύτερους Έλληνες λογοτέχνες.Ο Μεγάλος Ανατολικός πιστεύω ότι είναι το πιό αδύναμο από όλα τα έργα του,είναι ιδιαίτερα γοητευτικό το γλωσσικό παιχνίδι αλλά το υλικό είναι μη κατανεμημένο.Την χρονιά που εκδόθηκε το βιβλίο γνώρισε μεγάλη προβολή και έφτασε σε ανθρώπους που δεν είχανε ξαναδιαβάσει Εμπειρίκο,οι οποίοι διαμόρφωσαν μία μάλλον διαστρεβλωμένη εικόνα του σαν λογοτέχνη.Μη ξεχνάμε τι τράβηξε την δεκαετία του 30 όταν λιδωρείτο από τους πάντες.Κατά την δεκαετία του 80 το έργο του Εμπειρίκου (όπως και του Εγγονόπουλου),επανεκδόθηκε-σχεδόν όλα τα έργα του.
Μη κάνετε συγκρίσεις με σήμερα,δεν υπάρχει σχέση,δεν υπάρχουν τέτοια μεγέθη λογοτεχνικά.Φταίει η εποχή?Δεν ξέρω.
Ωραίο το post σας και πολύ χρήσιμο.
#4 by nuwanda on June 28th, 2006
Quote
Αγαπητέ Librofilo,
προσωπικά συμφωνώ απόλυτα ότι ο Μέγας Ανατολικός δεν είναι το καλύτερο και χαρακτηριστικότερο δείγμα του Εμπειρίκου.
Αλλά….είναι ένα έργο που κατ’ εξοχήν προβληματίζει τον αμύητο αναγνώστη – και εμείς αυτό θέλουμε να δημιουργήσουμε, προβληματισμό και αμφισβήτηση…
#5 by Ladychill on June 29th, 2006
Quote
Με ξάφνιασε ευχάριστα η αναφορά στον Μεγάλο Ανατολικό. Συμφωνώ οτι το έργο του Εμπειρίκου ήταν πολύ πρωτοποριακό και προχωρημένο όχι μόνο για τη δική του εποχή αλλά και τώρα ακόμα. Έχω διαβάσει και εγώ όλους τους τόμους και μου άρεσε πάρα πολύ.
Από την άλλη έχω βρεθεί σε σπίτια όπου το βιβλίο βρίσκεται κρυμμένο σε ντουλάπια για να μη φαίνεται στη βιβλιοθήκη και εκτείθεται ο κάτοχός του σε πάσης φύσεως σχολιασμούς. Αν είναι δυνατόν! Ο ερωτισμός στη λογοτεχνία ήταν και παραμένει θέμα ταμπού. Είναι ανοικτό θέμα συζήτησης ακόμα το πόσο λογοτεχνικό μπορεί να είναι κάτι που διαβάζοντάς το διεγείρει τις αισθήσεις.
Πριν από λίγες μέρες διάβασα το καινούριο βιβλίο ενός νέου (εκδοτικά) συγγραφέα, του Μιχάλη Πιτένη “Οι κόρες της Αφροδίτης”. Στο βιβλίο αυτό μετά από καιρό διάβασα κομμάτια που ανέδυαν ερωτισμό. Η ιστορία έχει να κάνει με τον ερωτισμό που ξυπνά σε ένα μικρό αγόρι σε μια κωμόπολη της βορείου Ελλάδας λίγο πριν τη χούντα. Δεν πρόκειται να κάνω κριτική, απλά να πω οτι πέρα απο την όποια λογοτεχνική του αξία, ευχαριστήθηκα διαβάζοντάς το.
Καλή αρχή στο μπλογκ! Ήδη φαίνεται ενδιαφέρον!
#6 by nuwanda on June 29th, 2006
Quote
Σας ευχαριστούμε για τα καλά λόγια και την βιβλιο-πρόταση Ladychill.
Πιστεύουμε ότι βιβλία σαν του Εμπειρίκου θα έπρεπε να είναι αντικείμενο δημόσιας συζήτησης στην Ελληνική κοινωνία – μήπως και βοηθήσουν μερικά μυάλά να ξεκολλήσουν.
#7 by Αθήναιος on June 30th, 2006
Quote
Έχω μια σοβαρή ένσταση με την έκδοση του ” Μέγαλου Ανατολικού” κ έχει βέβαια να κάνει με την έκδοσή του μετά το θάνατο του συγγραφέα χωρίς να γνωρίζουμε αν πραγματικά ήθελε να εκδοθεί το βιβλίο αυτό το οποίο είναι ένα ιδιαίτερο ανάγνωσμα μικρής καλλιτεχνικής αξίας, κατά την ταπεινή μου άποψη.
Τί εισπράττει κάποιος διαβάζοντάς το; Εγώ πάντως πλούτισα το ρεπερτόριο των αστείων μου με τους μολοσσούς αλλά πάλι έχω εκφράσει την άποψή μου για τον σουρρεαλισμό…
#8 by nuwanda on June 30th, 2006
Quote
Αγαπητέ Αθήναιε,
παρ’ όλο που ηθικά θα συμφωνούσα ότι ίσως και να παραβιάστηκε η θέληση του Εμπειρίκου σχετικά με την έκδοση, ομολογώ ότι είχα μια τεράστια επιθυμία να διαβάσω το βιβλίο.
Η καλλιτεχνική του αξία νομίζω ότι είναι αντικείμενο πολύ μεγάλης συζήτησης (εγώ βρίσκω ότι έχει σε πολλαπλά επίπεδα – ακόμη και η περιγραφή των ¨Φωκ μη Μπόμπυ!” σκηνών βρίθει αισθητικής αρτιότητας!)
#9 by Regina on July 2nd, 2006
Quote
Εγω το είχα πρωτοδιαβάσει όταν ήμουν φοιτήτρια.Ομολογώ πως ήταν αρκετά ερεθιστικό ως ανάγνωσμα,αλλα απο την άλλη φανερές και οι λογοτεχνικές αρετές του.
#10 by Materazzi ο Φραγκο-φονιάς on July 18th, 2006
Quote
Εντάξει, όλοι (και σε όλες τις εποχές) διαβάζουμε (και μερικοί γράφουμε) τσόντα για να καυλώσουμε και να χύσουμε, αλλά δεν το κάνουμε και θέμα.
#11 by nuwanda on July 18th, 2006
Quote
Αγαπητέ Materazzi,
this is a free world! Εδώ εσείς κάνατε ολόκληρο blog για τον μηδαμινό Ιταλό ποδοσφαιριστή, εμείς να μην γραψουμε ένα ποστ για τον μεγάλο Εμπειρίκο?
#12 by nikos on July 18th, 2006
Quote
blog για τον Materazzi?
Ακόμη και αν δημιουργήθηκε για να τον λοιδωρήσει (δεν γνωρίζω την Γαλλική) είναι too much. Θα προτιμούσα 1 ώρα με ταινία του Στάθη Ψάλτη…
Pingback: Happy birthday « boat
#13 by peter land on December 4th, 2008
Quote
ισως το σημαντικοτερο εργο μετα το αναζητωντας τον χαμενο χρονο του προυστ
http://www.arelis.gr
περιεχει ερωτονομικον στα χναρια του μεγαμου ανατολικου
#14 by george on June 5th, 2010
Quote
Τι έχετε να πείτε για τις σκηνες που περιγράφει ο ποιητής (με το οκτάχρονο κοριτσάκι που κάνει στοματικο στον 45αρη εργάτη κα κοντεύει να την πνίξει με το σπερμα του?). Αν το διαβάσει κάποιος οχι τόσο μορφωμένος όσο οι παραπάνω αγαπητοι προοδευτικοί μας φίλοι. Εμένα μου θυμίζει τον παιδοκτόνο και παιδεραστή Δουρή.
#15 by nuwanda on June 15th, 2010
Quote
Αγαπητε George, αν και δεν απανταω πλεον σε σχολια που αφορουν παλια ποστ, θα κανω μια εξαιρεση γιατι το θεμα ειναι λεπτο.
Η ενσταση σας θα με εβρισκε ισως συμφωνο εαν μιλουσαμε για ενα ρεαλιστικο συγγραφικο πονημα. Επειδη ομως ο Μεγας Ανατολικος, οπως και το υπολοιπο εργο του Εμπειρικου εντασσεται ολοκληρωτικα στο υπερρεαλιστικο κινημα, ο συμβολισμος υπερισχυει της δρασης. Ο συγγραφεας λοιπον, με υπερβολές και εκρηκτικά υλικά, δομει εναν ιδεατο κοσμο εξω απο καθε απτη πραγματικοτητα προκειμενου να επιτυχει το σκοπο του και να περασει το μηνυμα του….
Δεν θε πρεπει λοιπον κατα τη γνωμη μου να συγχεουμε τον ακραιο, σουρρεαλιστικο λογοτεχνικο οιστρο, με καταπτυστες καθημερινες συμπεριφορες που φυσικα ολοι καταδικαζουμε. Το καλλιτεχνικο πόνημα υπερισχυει της πραγματικοτητας, ευρισκεται σε άλλο απο αυτη επίπεδο…
Και αν μου απαντουσατε οτι το κειμενο του συγγραφεα θα μπορουσε εντουτοις να εμπνευσει πολλες νοσηρες φαντασιες, θα σας ανταπαντουσα ότι δυστυχως, στην εποχη μας, πλείονες αντίστοιχες παγίδες καραδοκούν σε άλλα, πολύ λιγότερο από τον Μεγάλο Ανατολικό κρυφά μέρη…..